Czy Twoje dziecko gwałtownie reaguje na dźwięk odkurzacza? A może nie znosi metek w koszulkach, jest w ciągłym ruchu lub przeciwnie – wydaje się nieco niezdarne? To mogą być sygnały, że jego układ nerwowy inaczej przetwarza bodźce. Integracja sensoryczna (SI) to fundament, na którym buduje się koncentracja, emocje i sprawność dziecka.
W Przedszkolu Gucio dysponujemy profesjonalnie wyposażoną salą SI, w której certyfikowani terapeuci pomagają dzieciom „poukładać” świat bodźców poprzez radosną, ale celową zabawę.
Czym dokładnie jest integracja sensoryczna?
Wyobraź sobie mózg jako dyrygenta wielkiej orkiestry. Instrumenty to zmysły: dotyk, wzrok, słuch, smak, zapach, ale także zmysł równowagi (układ przedsionkowy) i czucia głębokiego (propriocepcja).
Integracja sensoryczna to zdolność mózgu do:
- odbierania informacji ze wszystkich zmysłów jednocześnie,
- segregowania ich (odrzucania nieważnych, np. szumu lodówki),
- łączenia w jedną całość, by organizm mógł zareagować adekwatnie do sytuacji.
Gdy ten proces szwankuje, mówimy o zaburzeniach przetwarzania sensorycznego (SPD).
Nadwrażliwość vs podwrażliwość – dwa oblicza trudności
Zaburzenia SI najczęściej objawiają się na dwa sposoby, które mogą się u dziecka mieszać:
Nadwrażliwość (unikanie bodźców)
Mózg dziecka otrzymuje „zbyt głośne” sygnały. Objawy: lęk przed hałasem, niechęć do brudzenia rąk (piaskiem, farbami), wybiórczość pokarmowa (niechęć do konkretnych konsystencji), drażliwość przy dotyku ubrań.
Podwrażliwość (poszukiwanie bodźców)
Mózg dziecka potrzebuje silniejszego stymulowania, by „poczuć”, że żyje. Objawy: celowe wpadanie na ściany, kręcenie się w kółko bez zawrotów głowy, bardzo mocne przytulanie się, brak reakcji na ból, ciągły ruch.
Na czym polega terapia SI w praktyce?
Terapia integracji sensorycznej często nazywana jest „naukową zabawą”. Odbywa się w sali, która przypomina nowoczesny plac zabaw pod dachem. Podczas zajęć dziecko:
- huśta się w hamakach i na „parówkach”, by trenować równowagę,
- przeciska się przez tunele i tory przeszkód, ucząc się granic własnego ciała,
- bawi się masami plastycznymi lub szuka przedmiotów w ziarnach ryżu, by oswajać zmysł dotyku.
Terapeuta precyzyjnie dobiera ćwiczenia tak, aby dostarczyć układowi nerwowemu dokładnie tych bodźców, których mu brakuje, lub wyciszyć te, które budzą lęk.
Kiedy warto zgłosić się na diagnozę SI?
Im wcześniej zauważymy trudności, tym szybciej pomożemy dziecku. Warto skonsultować się ze specjalistą, jeśli dziecko:
- ma trudności z koordynacją (często upada, obija się o meble),
- wykazuje silną niechęć do zabiegów higienicznych (mycie głowy, obcinanie paznokci),
- ma problemy z nauką nowych umiejętności ruchowych (np. jazda na rowerku, kopanie piłki),
- łatwo się rozprasza i ma trudności z wysiedzeniem w miejscu,
- bywa agresywne lub wycofane w grupie rówieśniczej.